U bent hier
"Fireground Survival voor elke brandweerman"

Brandweerman en opleidingsinstructeur Rudi Aerts volgde onlangs de opleiding Fireground Survival bij Brandweerman In Nood. Om zo beter te kunnen reageren als hij als brandweerman zelf in nood komt te zitten. “Maar zeker ook om collega’s op te leiden. Want zo’n BIN-training kan ik iedere brandweerman aanraden.” Een gesprek over de risico’s van het vak en hoe ze te vermijden.

Als brandweerman heb je misschien al gehoord van Brandweerman In Nood, kortweg BIN. BIN is opgericht door enkele brandweermannen van Brandweer Brussel, naar aanleiding van de vele ongevallen en overlijdens van brandweermannen tijdens de afgelopen 10 jaar. “Als brandweerman roepen we zelf niet snel de hulp in van collega’s als we vast komen te zitten tijdens een interventie. We willen het graag zelf oplossen. Noem het ons ‘machogedrag’,” lacht Rudi.

Mayday leren roepen

Rudi werkt als beroepsbrandweerman bij post Hasselt, is zonaal verantwoordelijk van het RED-team en is ook instructeur aan de Limburgse brandweerschool (PLOT) . Heel wat ervaring dus, maar toch vond hij het nodig om de module Fireground Survival te volgen. “Tijdens deze training leer je om je eigen moeilijke toestand als brandweerman, tijdens een interventie, in te schatten. En om veel sneller een ‘mayday’ uit te sturen. In plaats van te wachten tot het voor jezelf eigenlijk al te laat is.”

Machogedrag negeren

“Het initiatief BIN moet er voor zorgen dat we onze eigen machoneigingen negeren en toch hulp van collega’s inroepen. Tegelijk leren we in de training ook anticiperen op mogelijke problemen, om die risico’s te voorzien.” Als brandweerman ergens een brandend gebouw ingaan valt wel eens te vergelijken met een blinde die op onbekend terrein wandelt. “Je gaat met collega’s binnen en dan trek je steeds verder. Je kunt je oriëntatie kwijt geraken doordat muren en voorwerpen omgevallen zijn… En omdat wij hulpverleners zijn, gaan we altijd een stapje verder.”

Situaties oefenen

Maar ook hulpverleners kunnen tijdens de uitoefening van hun beroep letterlijk in de knel komen te zitten. “Tijdens de training oefenen we op die moeilijke situaties. Bijvoorbeeld: er aan leren denken dat je je handschoenen niet mag uitdoen om je radio te bedienen. Of: hoe moet je in- en uitpluggen op het ademtoestel van een collega met je handschoenen aan, als jouw tank leeg is.” Leren kalm blijven en het hoofd koel houden als je zelf vast zit of je zonder lucht dreigt te vallen.

Kalm blijven

“Als je kalm blijft terwijl je zelf niet meer verder kunt, win je tijd door lucht te sparen. Je kunt dan beter nadenken en zo je bewust worden van je omgeving. Heel belangrijk als je aan collega’s moet doorgeven dat je in nood zit, waar je in nood zit, wat er gebeurd is, wie je bent… En zeker ook nadenken en doorgeven wat je gaat doen. Blijf je waar je bent? Of kun je ergens gaan schuilen? Of zie je door kalm te blijven toch een ontsnappingsroute?”

De 4 W’s

Zelf is Rudi tijdens zijn werk als brandweerman nog nooit in de problemen gekomen. “Gelukkig. Maar ik heb toch wel het gevoel dat ik dankzij deze opleiding beter weet hoe ik in geval van nood moet reageren.” Drie keer ‘mayday’ zeggen bijvoorbeeld. En dan over de radio de collega’s de 4 W’s melden. “Wie ben ik? Waar ben ik? Wat is er gebeurd? Wat ga ik doen? Dan is het de bedoeling dat de collega’s die meeluisteren in actie schieten.”

Onder stress

Om dat in een zo realistisch mogelijke situatie te kunnen oefenen, worden de cursisten tijdens de oefeningen echt in een stress-situatie gebracht. “Ik ga nu niet verklappen hoe de trainers dat doen, maar ik kan je verzekeren dat het héél realistisch was,” lacht Rudi. “Ik heb toch serieus gezweet!” Ook voortbewegingstechnieken en het zoeken naar alternatieve oplossingen om jezelf vrij te maken worden ingeoefend.

Kruipen of zitten blijven

“Zo moest ik door een koker kruipen, met mijn helm met ademmasker op en met de ademluchtfles op mijn rug. Geraakte ik er niet door, dan moest ik de fles afdoen en die voor me uit schuiven. Lukt het dan nog niet om vrij te komen, dan moet je blijven zitten en wachten tot een collega je komt redden.”

De module Fireground Survival lijkt voor een actieve brandweerman misschien op het eerste gezicht niet zo zwaar, de eerste module omvat 3 lesdagen, maar Rudi spreekt dat tegen.

Mentale inspanning

“Fysiek én mentaal wordt er heel wat van je gevraagd. Je wordt geconfronteerd met de dingen die je als brandweerman niet zo goed beheerst of niet zo leuk vindt. Ik heb toch veel geleerd tijdens die 3 dagen.” Deze eerste module Fireground Survival, draait om individuele overlevingstechnieken zoals ‘wat kan ik doen om mijn kansen te maximaliseren’. De tweede module zal dieper ingaan op zelfredding en de derde module op reddingtechnieken voor een collega. De bedoeling is dat brandweermensen die de BIN-training volgen, hun kennis binnen hun eigen brandweerpost delen met de collega’s.”

Meerwaarde

De modules worden ook geïntegreerd in de basisopleiding tot brandweerman.

Rudi besluit: “Als brandweerman heb ik nu een zekerder gevoel. Ik voel me beter gewapend en zal sneller een mayday inroepen. Al voor het probleem gevormd is.”

“Dus niet wachten tot het probleem – dat je zelf niet de baas kunt – zich al gesteld heeft. In elk geval: ik vind de BIN-opleiding een meerwaarde voor élke brandweerman.”

Wat is BIN?

“De bedoeling van Brandweerman in Nood is het werken als brandweerman tijdens een interventie veiliger te maken,” zegt Pieter Maes, een van de initiatiefnemers en zelf brandweerman in Brussel. “Ook brandweermannen zelf kunnen in nood geraken als ze een brandend gebouw binnen gaan of als ze met zwaar materiaal aan de slag moeten. BIN wil brandweermannen leren hoe ze beter voor hun eigen veiligheid kunnen zorgen.”

“De opleiding BIN Fireground Survival geeft een antwoord op de vraag wat een brandweerman kan en moet doen als hij in de problemen komt. De doelstelling is om de veiligheid van élke brandweerman te verhogen.” De cursus vertrekt van wat elke brandweerman zelf kan, en bestaat uit drie onderdelen: theorie, demonstratie en oefening. De instructeur die al één of meerdere modules gevolgd heeft, zal zijn kennis doorgeven aan collega’s en aan de aspirant-brandweermannen die starten met hun opleiding.

Meer informatie over BIN en materiaal om zelf aan de slag te gaan, vind je op de site: Brandweermand In Nood.

Ook op Facebook en Twitter  kun je BIN volgen.

Foto’s: © Pieter Maes 

    Pieter Maes
    Meer nieuws
    © Hulpverleningszone Zuid-West Limburg Home Privacy en voorwaarden Extranet Shop Contact Website by Brainlane