U bent hier
Gezondheidsonderzoek deel 1 – BMI en bloeddruk

Tijdens het arbeidsgeneeskundig onderzoek bij brandweermannen (m/v) gebeuren er heel wat bevragingen en metingen. In dit artikel staat arbeidsgeneesheer Jan Vanoeteren stil bij een aantal leefstijlgebonden kenmerken. In deze aflevering gaan we dieper in op jullie BMI en bloeddruk.

BMI of Body Mass Index duidt op de verhouding tussen het lichaamsgewicht in kg en de lichaamslengte, uitgedrukt in meter in het kwadraat (kg gedeeld door lengte² ). Deze index is een maat voor over- of ondergewicht. Een waarde tussen 20 en 25 wordt beschouwd als een normaal gewicht. Scoor je lager dan 20, dan heb je ondergewicht. Een score tussen 25 en 30 duidt op overgewicht. Heb je een BMI van meer dan 30, dan spreken we over obesitas. Uiteraard zijn ook nog andere parameters belangrijk in het evalueren van overgewicht. Denk aan de buikomtrek of het vetpercentage.

Risico’s van te hoog BMI

Een te hoge BMI vormt een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Omdat hart- en vaatziekten statistisch vaker voorkomen bij brandweermannen dan bij niet-brandweermannen is het streven naar een gunstige BMI belangrijk. Daarnaast raad ik als arts aan dat je ook de andere belangrijke risicofactoren (hoge bloeddruk, suikerziekte, stoornissen in de vetbalans (cholesterol), roken) onder controle houdt. De in België gebruikte richtlijnen voor geschiktheidscriteria voor brandweermannen beschouwen een BMI groter dan 30 bij aanwerving als een absolute contra-indicatie.

Ietsje te zwaar

De BMI van de gemiddelde brandweerman van onze zone bedraagt 26.33, en is dus licht verhoogd. In vergelijking met de andere (tienduizenden ) onderzoeken die Mensura uitvoert (hierna niet-brandweermannen genoemd) is dit ongeveer hetzelfde (niet-brandweermannen hebben een gemiddelde BMI van 26.42).

Moeilijker ademen

Als we BMI 30 als een ‘cut off’ waarde beschouwen, dan heeft 83% van de brandweermannen een lagere waarde, 17 procent zit boven deze waarde en dan spreken we van obesitas. Deze waarden zijn vergelijkbaar met de niet-brandweerpopulatie (respectievelijk 82 en 18%). De fysieke conditie of VO2-max wordt weergegeven in zuurstofopnamecapaciteit per kilogram lichaamsgewicht. Brandweermannen met obesitas (toch ongeveer 1 op 6) zullen het door dit overgewicht moeilijker hebben om de streefwaarde van 38 ml zuurstofopname per kilogram lichaamsgewicht te behalen.

Bloeddruk

Ook hypertensie of hoge bloeddruk is een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatlijden. Heb je last van hoge bloeddruk, dan moet je dit op tijd laten behandelen. De éénmalige bloeddrukmeting die we uitvoeren tijdens het medisch onderzoek zegt op zich weinig. Als de waarde boven 140 bovendruk en/of 90 onderdruk komt is dit wel een aandachtspunt. Zeker als de bloeddruk stijgt tot waarden die niet conform zijn met het geleverde inspanningsniveau tijdens de fietstest.

Alarmbel

Had je een verhoogde waarde tijdens het arbeidsgeneeskundig toezicht, dan betekent dat dus hoegenaamd niet dat je de diagnose van hypertensie of hoge bloeddruk kreeg. Maar dan moet er bij jou en bij de arts wel een belletje rinkelen: ik raad dan een regelmatige controle aan, die je gemakkelijk zelf kunt doen.

Wist je dat 20 % van de brandweermannen tijdens het onderzoek een bloeddruk heeft die hoger ligt dan 140 millimeter kwikdruk? Bij niet-brandweermannen is dat 16%. Daarnaast heeft 10 % van de brandweermannen een bloeddruk hoger dan 160 ten opzichte van 3 % bij de niet-brandweermannen.

Niet abnormaal, want ook in de internationale literatuur vind ik dezelfde cijfers terug. Uit meerdere artikels blijkt dat hypertensie meer voorkomt bij brandweermannen, hetgeen zou kloppen met de cijfers hierboven vermeld.

Besluit

Wil je gezond blijven, houd dan je gewicht én je bloeddruk in de gaten! De gegevens in deze tekst hebben we met de externe preventiedienst Mensura verzameld tijdens periodieke arbeidsgeneeskundige onderzoeken bij de brandweer. Acties rondom een gezond voedingspatroon zijn duidelijke aandachtspunten. Wordt vervolgd!

Je arbeidsgeneesheer

Dr. J. Vanoeteren

© Hulpverleningszone Zuid-West Limburg Home Privacy en voorwaarden Extranet Shop Contact Website by Brainlane